Praktische informatie

Engeland, Groot-Brittannië of Verenigd Koninkrijk?

Het blijft een bron van verwarring. Hoe heet dat eiland aan de overkant van de Noordzee nou precies? Kun je alle namen die worden genoemd door elkaar gebruiken of hebben ze allemaal hun eigen, unieke betekenis? Om die laatste vraag maar direct te beantwoorden: ja, dat hebben ze. Engeland, Groot-Brittannië en het Verenigd Koninkrijk zijn drie verschillende dingen. Op deze pagina leggen we uit hoe het zit.

Groot-Brittannië

Dit is het complete eiland dat bestaat uit de landen Engeland, Schotland en Wales. Ook de kleinere eilanden die direct om het hoofdeiland heenliggen zoals de Orkneys Islands, de Shetland Islands en het eiland Wight worden bij Groot-Brittannië gerekend.  De Kanaaleilanden en het Isle of Man horen niet bij Groot-Brittannië.

Verenigd Koninkrijk

Het Verenigd Koninkrijk bestaat uit de landen van Groot-Brittannië (Engeland, Schotland en Wales) plus Noord-Ierland. De volledige naam in het Engels is The United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland.

Engeland, Schotland en Wales

Dit zijn drie losse landen. Engeland wordt vaak gebruikt als synoniem voor Groot-Brittannië, waarschijnlijk omdat het korter en pakkender is. Het is bovendien ook wel begrijpelijk omdat Engeland veruit het grootste deel vormt van Groot-Brittannië (ongeveer twee derde van het oppervlak). Maar het is dus officieel niet correct. Groot-Brittannië is Engeland, Schotland en Wales en Engeland is alleen maar Engeland.

De verschillen tussen de drie landen van Groot-Brittannië zijn op sommige vlakken vrij groot. Zo hebben zowel Scotland als Wales  een tweede officiële taal naast het Engels: Scots Gaelic en Welsh. In Scotland geeft men zelfs zijn eigen Britse ponden uit. Daarnaast hebben vooral de Schotten en de inwoners van Wales een sterk gevoel van nationale identiteit.  Noem ze vooral geen Engelsen.

Kanaaleilanden en het Isle of Man

De Kanaaleilanden (Channel Islands) liggen voor de kust van Frankrijk, maar doen zeer Brits aan. Men spreekt er Engels en betaalt met ponden. Toch horen ze officieel niet bij Groot-Brittannië of het Verenigd Koninkrijk. De eilanden Jersey, Guernsey, Herm, Alderney en Sark vormen een zogeheten ‘crown dependency’ (autonome bezitting van de Britse kroon). Dit geldt ook voor het Isle of Man in de Ierse Zee. Het staatshoofd van de Kanaaleilanden en het eiland Man is de Britse koningin, maar dan in haar hoedanigheid van respectievelijk de Hertogin van Normandië en de Lord of Mann.

De Britse Eilanden

Dan bestaat er ook nog de term Britse Eilanden, die vooral wordt gebruikt bij aardrijkskunde. Het is de aanduiding van de complete eilandengroep die bestaat uit Groot-Brittannië, Ierland en alle kleinere eilanden die erbij horen zoals Man, Wight, de Orkney-eilanden, de Shetlands en de Kanaaleilanden. In de Engelse taal wordt nog een wettelijk onderscheid gemaakt tussen British Isles en British Islands, voor het gemak vertalen wij in  Nederland en België beide met Britse Eilanden.

Hoe zit het bij sportwedstrijden?

Het spijt ons, ook hier kunnen we het niet makkelijk of logisch maken. Welk land deelneemt aan internationale sportwedstrijden verschilt per sport en per toernooi. Zo doen aan bijvoorbeeld de Europese en wereldkampioenschapppen voetbal en rugby de losse landen van het Verenigd Koninkrijk mee. Dus Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland ieder voor zich (als ze zich kwalificeren).

Bij de Olympische Spelen doet er daarentegen wel een Team GB mee namens heel Groot-Brittannië. Sterker nog, in dit team zitten ook deelnemers uit Noord-Ierland en zelfs het Isle of Man en de Kanaaleilanden. Niet iedereen is het dan ook eens met de naam die vooral is gekozen om historische redenen: het Olympisch Comittee gebruikt als sinds 1896 de afkorting GBR. Aan het Eurovisie Songfestival doet de Britse deelnemer mee als afgevaardigde van het Verenigd Koninkrijk.